“The Adriatic Review” - promotor në sensibilizimin e opinionit publik dhe politik amerikan mbi çështjen shqiptare gjatë viteve 1918-1919 - Mehmeti, Armend (Instituti i Historisë "Ali Hadri" Kosovë, 2025)
Zhvillimi ekonomik dhe industrial i Shteteve të Bashkuara të Amerikës që arriti kulmin në fund të shekullit nëntëmbëdhjetë dhe fillim të shekullit njëzetë i shoqëruar me hapjen e shumë vendeve të punës paraqiti një mundësi të re edhe për shqiptarët. Të shtyrë nga kushtet ekonomike, sociale e politike, shqiptarë të shumtë kaluan Atlantikun dhe u vendosën në tokat e një kontinenti që nuk e kishin imagjinuar më parë. Në këto vende, me kalimin e kohës, ata u organizuan në shoqëri e grupe që kishin për qëllim ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe traditave shqiptare. Në këtë drejtim ata zhvilluan edhe shtypin. Numërohen mbi pesëdhjetë gazeta e revista në gjuhën shqipe e angleze që u botuan nga komuniteti shqiptar i Amerikës gjatë viteve 1906- 1941, ndër më të famshmet “Kombi”, “Dielli”, “Koha”, etj. Këto gazeta trajtonin tematika shoqërore, politike, letrare, kulturore dhe ekonomike. Një rendësi të veçantë këto gazeta i kushtuan edhe çështjes kombëtare. Në këtë drejtim u shqua gazeta “The Adriatic Review” e drejtuar nga Fan Noli e më pas edhe nga Konstantin Çekrezi, e cila ishte aktive gjatë viteve 1918-1919, në kohën kur Shqipëria po luftonte për mbijetesë politike në Konferencën e Paqes në Paris. Punimi “The Adriatic Review” - promotor në sensibilizimin e opinionit publik dhe politik amerikan mbi çështjen shqiptare gjatë viteve 1918-1919”, ka për qëllim të trajtojë kontributin e diasporës shqiptare të Amerikës, e cila përmes shkrimeve me karakter politik, historiko-kulturor dhe memorandumeve drejtuar personaliteteve dhe kancelarive vendimmarrëse ndërkombëtare pati si rezultat sensibilizimin e opinionit publik dhe të faktorëve diplomatikë ndërkombëtarë mbi historinë dhe çështjen shqiptare gjatë vitit 1919. Punimi bazohet në edicionet e botuara të revistës “The Adriatic Review”, duke ndjekur metodologjinë e analizës dhe të interpretimit së literaturës të gërshetuar me parimin kronologjik.